Logo website headermettagline

Nieuws

Consument & Innovatie in de nieuwe economie

Circulaire economie. Cradle to Cradle. Prachtige termen die aangeven hoe we veel efficiënter kunnen omgaan met materialen en energie. Tijdens mijn promotieonderzoek eind jaren 90 noemden we dit integraal keten beheer. Ook toen waren er bedrijven die heel actief waren met nadenken hoe ze kunnen produceren en verkopen met veel minder belasting voor het milieu. Een voorloper destijds was een groot Duits technologie bedrijf dat grote plannen had om alle producten terug te nemen na gebruik en nuttige onderdelen geheel te recyclen.

 

Na mijn promotieonderzoek begon ik met een verbouwing en ging ik op zoek naar een goede schroefboormachine van dit Duitse bedrijf. Zonder twijfel kocht ik de prachtige groene kwalitatief hoogwaardige boormachine met rode letters. Na 8 jaar tevreden gebruik begon de accuset het te begeven waardoor de boormachine steeds minder lang zijn werk kon doen. Ik terug naar de doehetzelver voor een nieuwe accu-set. Nergens te vinden! Mij werd aangeraden een compleet nieuwe boormachine te kopen terwijl behalve de accu de rest van het apparaat nog in perfecte staat was. Gefrustreerd maar realistisch ging ik akkoord en probeerde het apparaat in te leveren bij de doehetzelver. Deze kon een lach niet onderdrukken en gaf aan dat ik het maar naar de gemeentelijk afvalscheidingsstation moest brengen. Het bedrijf van het groene gereedschap met de rode letters wilde het apparaat blijkbaar toch niet meer terug.

 

Een gefrustreerde consument maar een blije wetenschapper. Want is dit niet interessant? Waarom biedt dit bedrijf niet nieuwe accu's aan in de doehetzelfwinkel om de consument een lang boorplezier te garanderen? Een tevreden consument koopt dan ook nog de 5 andere apparaten die je nodig hebt bij verbouwen. Of nog beter: wetende dat de gemiddelde consument een boormachine maar 8 minuten gebruikt, waarom biedt het bedrijf de consument niet de dienst aan van een leven lang prettig boren?

Het verkopen van een dienst heeft grote voordelen ten opzichte van het verkopen van een product. Zowel voor milieu, bedrijf als consument. Het product blijft van het bedrijf. Dit is ideaal voor recycling en producthergebruik en leidt dus tot een lagere milieubelasting. Het bedrijf krijgt een duurzame relatie met zijn klanten waardoor er veel meer verdiend kan worden. De klant heeft altijd state-of-the-art technologie. Win-win-win dus.

 

In een aantal sectoren begint dit model op te komen. Voorlopers zijn kopieermachine- en vloerbedekking- en telecombedrijven. Als ik als wetenschapper deze trend doortrek dan voorzie ik de opkomst van veel meer service winkels. Het kopen van een TV wordt ouderwets. Je koopt de service van 1 of 5 sterren kijkplezier! Je koopt geen stofzuiger maar de service van goede reiniging. Koop je een groter huis? De stofzuiger wordt omgeruild voor een model dat beter geschikt is.

 

Dit vraagt een enorme omschakeling van de huidige bedrijfsmodellen die niet gericht zijn op gesloten materiaalcycli en duurzame relaties met consumenten en zal zeker niet in alle boardrooms met groot enthousiasme worden ontvangen. Innovatie gaat vaak gepaard met weerstand. Maar als wetenschapper die zich veel beter thuis voelt bij goede analyses van het verleden dan toekomst voorspellingen doe ik u toch de volgende voorspelling: een nieuwe duurzame economie zal gekenmerkt worden door bedrijven die de omslag van product naar dienst goed hebben weten te maken.

 

Marko Hekkert
Hoogleraar dynamiek van innovatiesystemen Universiteit Utrecht

 

 

www.zakendoenindenieuweeconomie.nl

 

Zakendoen in de nieuwe Economie – Marga Hoek